Hacı Halil Efendi Çeşmesi

• Topkapı Sarayı Müzesi 2. Avlu’ya İntikal Edilen Çeşme Kitabesi

Yapı Bilgileri

Yapı türü

Çeşme

Komplekse ait ...

Topkapı Sarayı Müzesi

Yapım Yılı (Hicri)

1141

Yaptıran

Hacı Halil Efendi

Konum

Türkiye / İstanbul / Eski Eminönü / Topkapı Sarayı 2. Avlu-No. 201

Notlar

Hacı Halil aynı tarihte aynı metinle iki ayrı semtte iki çeşme yaptırmıştı (diğeri için K1120 bkz.). Biz 1995’te Topkapı Sarayı’nda 201 envanter kayıt numarası ile bulunan kitabeyi Üsküdar’da yaptırdığı çeşmenin kitabesi olarak belirlemiştik. Şimdi restore edilen çeşmenin üzerindeki kitabenin aynı metinle olmasına karşın biraz yazım farkları olduğunu farkediyoruz. Dolayısıyla restore edilen çeşmenin üzerindeki yazıtın bizim 1990’larda yerini saptayamadığımız asıl kitabesi olduğunu, Topkapı Sarayı’ndaki kitabenin bu çeşmeye ait olduğunu düşünmek gerekiyor. / Sadece Mir’āt-ı İstanbul’da kitabesinin metni verilen çeşmenin tarihi bu kaynakta 1131 olarak kaydedilmiştir. Fakat bu kitapta pek çok 3 ve 4 sayılarının karışıklığına raslanmaktadır, bununla birlikte Hacı Halil Efendi’nin hemen hemen aynı kitabe metni ile Üsküdar’da yaptırdığı diğer çeşmenin tarihinin 1141 olması, Mirât’ta bu çeşmenin tarihinin de yanlış basılmış olması ihtimalini kuvvetlendiriyor. Nitekim Râif, Halil Efendi’nin yaptırdığı 1141 tarihli diğer iki çeşmeyi de 1131 tarihi ile kaydetmiştir.

Notlar

Mevcut olmayan çeşmenin yerini ise bir tek Mehmed Râif’in 1896’da basılan Mir’at-ı İstanbul adlı eserindeki bir cümlelik nota binaen Rumelihisarı ile Balta Limanı arasında Hacı Halil Efendi’nin 1140 tarihinde tamamlanmış bir bağı vardı, muhtemelen bu çeşme de bağda inşa edildiğini saptayabiliyoruz.