Galata Kulesi

• Tuğra
• Tamir Kitabesi

Yapı Bilgileri

Yapı türü

Kule

Yaptıran

Bizans İmparatoru Anastasius ve Cenevizliler

Konum

Türkiye / İstanbul / Beyoğlu / Galata / Kule Meydanı

Kitabe

Tuğra

Notlar

1453’Te İstanbul fethinin arkasından Cenevizliler Galata Kulesi’nin anahtarlarını savaşsız teslim etmişler, bu nedenle kendilerine bazı haklar tanındığını bildiren bir ferman verilmiştir. Bu fermanda kulenin yıkılmayacağı bildirilmiştir. Yine de surların kara tarafındaki üst kısımları ile Galata Kulesi’nin tepesinden 10 arşın kadarı yıktırılmıştır. / / Surların ve kulenin Fatih Sultan Mehmed döneminde Zağanos Mehmed Paşa idaresinde tamir ettirilmiş olduğu yolunda bir rivayet bulunmaktadır. / / Galata Kulesi, 16. Yüzyılda, Kasımpaşa Tersanesinde çalıştırılan sultana ait harp esiri Hristiyanlarca diğer burçlarla birlikte barınak olarak kullanıldığı kaydedilmektedir. 17. Yüzyılda Hazerfan Ahmed Çelebi’nin yapma kanatlar takarak Galata Kulesi’nden atladığı ve Üsküdar’da Doğancılar’da indiği bilinmektedir. 18. Yüzyıldan itibaren kule, Mehterhâne Ocağı ile yangın gözleyicilerine tahsis edilmiştir. / / II. Bayezid ve III. Selim dönemi tamirlerinin haricinde, II. Mahmud döneminde, 2-3 Ağustos 1831 yangınında harap olan Galata Kulesi yeniden tamir ettirilmiştir. Önceki tamirde yapılan dört çıkmalı cihannümâ yerine yarım yuvarlak kemerli pencerelerle aydınlanan büyük bir sofa inşa edilmiş, bunun üstündeki daha ufak çaplı ve yine pencereli katın önüne de demir parmaklıklı çepeçevre bir balkon konulmuştur. On dört pencereden ışık alan bu katın üstünde kurşun kaplı oldukça sivri bir külah yapılmıştır. Külah üzerine açılmış dört pencere çatı arasını aydınlatmaktadır. Kulenin girişi mermerden, empire üslubunda sövelerle çerçevelenerek üzerine tuğrası Cumhuriyetin ilk yıllarında kazınmış bir kitabe konulmuştur. / / Galata Kulesi, azınlıklarla Levantenler tarafından idare edilen Şehremâneti VI. Belediye Dairesi’nin imar faaliyetleri sırasında etrafındaki avlusu, surlardaki kapıları, kıyıya doğru uzanan sur duvarlarını kaybetmiş, hendekleri de doldurulmuştur. Kule, 1875’te çıkan bir fırtınada külahının sökülmesi üzerine bu unsurunu kaybetmiş, pencereli en üst kagir katın üzerine poligon biçiminde iki ahşap oda yapılarak ortaya da uzun bir bayrak direği dikilmiştir. II. Mahmud dönemine ait, iki kagir katı bağlayan döner merdiven de kaldırılmıştır. / / Galata Kulesi’nin en tepede bulunan poligon biçimindeki odaların döşemelerinin 1959-1960 kışında kirişlerinin çürüyerek çökmesi üzerine ciddi bir biçimde tamir edilmesi düşünülerek İstanbul Belediyesi 1964’te çalışmalara başlamıştır. Kulenin 1833-1876 yılları arasındaki şekline dönülmesi kararlaştırılmış ve bu iş modern malzeme ile yapılmıştır. 1964’Ten 1967’ye kadar süren çalışmalar yüksek mimar Köksal Anadolu tarafından projelendirilmiş ve kule 28 Eylül 1967 tarihinde yapılan bir törenle resmen açılmıştır. / / Günümüzde kulede yukarıya kolayca çıkışı sağlayan bir asansör bulunmaktadır. Restorasyondan sonra Galata Kulesi’nin en yukarı katında bir lokanta açılmıştır. [Semavi Eyice, "Galata Kulesi," TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 13 (Ankara, 1996): 313-315.]

Tamir Ettiren

II. Bayezid

Tamir Ettiren

III. Selim