Yapım Kitabesi | kitabe.net

← Yakub Ağa (Kapıağası) Çeşme Ve Medresesi

Orijinal Türk Yazısıyla Tarih Mısraı

زهى آب زلال و عين چشمهء الحيات اسا

Kitabe Hakkında Not

Tam tarihtir. Son mısraın harflerinin ebced değerlerinin toplamı "1089" tarihini vermektedir. Metin Mecmû‘a-i Tevârîh’ten alınmıştır ve eksik beyitler kitabeye bakılarak tamamlanmıştır. Mecmû‘a-i Tevârîh’te 2. Beytin birinci mısraında, "dilkeş ile cārī" kelimeleri arasında izafet kesresi varken, Egemen’de yer alan metinde arada atıf vav’ı bulunmaktadır. Ancak çeşmenin kitabesine bakılacak olursa arada atıf vavı olduğu görülecektir. Çeşme kitabesinin 3. Beyti, Mecmû‘a-i Tevârîh’te yer almamaktadır. 4. Beytin ikinci mısraında, Egemen’de "kendüyi" olarak kaydedilen kelime, Mecmû‘a-i Tevârîh’te "kendini" olarak geçmektedir. Çeşmenin kitabesine bakıldığında ise Egemen’deki ifadenin doğru olduğu görülmektedir. Kitabenin 5. Beyti, Mecmû‘a-i Tevârîh’te yer almamaktadır. Manzumenin tarih beytinden bir önceki beyit (kitabede yer almayan) Mecmû‘a-i Tevârîh’te şöyle geçmektedir: Bu menbaʿ āb-ı ṣāfın nūş edüp Rüşdī didi tārīḫZihī āb-ı zülāl-i çeşme-i ʿaynü’l-ḥayāt-āsā

Ebced Hesaplaması

Ebced hesabı — Tam tarih

Hesaba alınan ibare: زهى آب زلال و عين چشمهء الحيات اسا

ز(7)+ه(5)+ى(10)+آ(1)+ب(2)+ز(7)+ل(30)+ا(1)+ل(30)+و(6)+ع(70)+ي(10)+ن(50)+چ(3)+ش(300)+م(40)+ه(5)+ء(1)+ا(1)+ل(30)+ح(8)+ي(10)+ا(1)+ت(400)+ا(1)+س(60)+ا(1)=1090

Ebced Notları

1089

Kitabe Fotoğrafı

1 / 3

Kitabe Metni — (Latin Hurufatı İle)

Sarāy aġası ol Yaʿḳūb Aġa kim saʿy edip ḥaḳḳā Rıżā-yı Ḥaḳḳ-için bu āb-ı ṣāfı eyledi icrā Zihī ḫoş çeşme-i āb-ı ḥayāt-ı dil-keş ü cārī Ki ʿayn-ı selsebīl ü nehr-i cennet gibi rūḥ-efzā Derūn-ı teşnegāna remz ile söyler ki nūş eyleŋ Zebān olmuş buŋa ābı dehān-ı lūlede gūyā N’ola rūḥ-ı şehīd-i Kerbelā’yı yād edüp her dem Cihāna kendüyi beẕl etse anuŋ ʿaşḳına bu mā Ḳābul etsün Hüdā ḫayrini sa‘yin eylesün meşkūr Hemīşe eylesün nāmını ẕikr-i ḫayr ile iḥyā Naṣīb olsun aŋa nūş-ı şarāb-ı Kevs̱er-i cennet Cezā-yı ḫayrını versün Cenāb-ı Ḥażret-i Mevlā Bu āb-ı ṣāfdan nūş eyleyüp Rüşdī didi tārīḫ Zihī āb-ı zülāl ü ʿayn-ı çeşmetü’l-ḥayāt-āsā Sene 1089

Açıklama

Tam tarihtir. Son mısraın harflerinin ebced değerlerinin toplamı "1089" tarihini vermektedir. Metin Mecmû‘a-i Tevârîh’ten alınmıştır ve eksik beyitler kitabeye bakılarak tamamlanmıştır.

Mecmû‘a-i Tevârîh’te 2. beytin birinci mısraında, "dilkeş ile cārī" kelimeleri arasında izafet kesresi varken, Egemen’de yer alan metinde arada atıf vav’ı bulunmaktadır. Ancak çeşmenin kitabesine bakılacak olursa arada atıf vavı olduğu görülecektir.

Çeşme kitabesinin 3. beyti, Mecmû‘a-i Tevârîh’te yer almamaktadır.

4. beytin ikinci mısraında, Egemen’de "kendüyi" olarak kaydedilen kelime, Mecmû‘a-i Tevârîh’te "kendini" olarak geçmektedir. Çeşmenin kitabesine bakıldığında ise Egemen’deki ifadenin doğru olduğu görülmektedir.

Kitabenin 5. beyti, Mecmû‘a-i Tevârîh’te yer almamaktadır.

Manzumenin tarih beytinden bir önceki beyit (kitabede yer almayan) Mecmû‘a-i Tevârîh’te şöyle geçmektedir:

Bu menbaʿ āb-ı ṣāfın nūş edüp Rüşdī didi tārīḫ
Zihī āb-ı zülāl-i çeşme-i ʿaynü’l-ḥayāt-āsā

Hat Bilgisi: Sülüs

Kaynak bilgisi

Bibliyografik Kaynaklar

İbrahim Hilmi Tanışık, İstanbul Çeşmeleri II: Beyoğlu ve Üsküdar Cihetleri (İstanbul, 1945), 280.
İbrahim Hakkı Konyalı, Abideleri ve Kitabeleri ile Üsküdar Tarihi, c. 2 (İstanbul, 1977), 82.
Hafız Hüseyin Ayvansarayî, Mecmû‘a-i Tevārîh, haz. Fahri Ç. Derin, Vāhid Çabuk (İstanbul, 1985), 73.
Affan Egemen, İstanbul’un Çeşme ve Sebilleri (İstanbul, 1993), 821, 824.
Adnan İnce, Tezkiretü’ş-Şu’arā, (Ankara 2005), 354-358.
İstanbul Tarihi Çeşmeler Külliyatı, editör Necdet Ertuğ, c. 1 (İstanbul, 2006), 100-101.

OCHRE kaynak bağlantısı: https://pi.lib.uchicago.edu/1001/org/ochre/3c634c6e-3898-4d9f-8917-96eedd5c9a5c

Ekleyen: Kitabe.Net

Hata bildir / Katkı sun