Merkez Efendi Tekkesi Ve Camii

• Tuğra
• Tamir Kitabesi

Yapı Bilgileri

Yapı türü

Cami

Yaptıran

Merkez Efendi

Konum

Türkiye / İstanbul / Zeytinburnu / Merkezefendi / Merkezefendi Cad.

Kitabe

Tuğra

Notlar

Bir tarikat külliyesi niteliğindeki bu yapı topluluğunun çekirdeğini oluşturan ilk tekkeyi Merkez Efendi ile bazı mensupları, kendi imkanları ve bizzat elleriyle inşa etmişlerdir. Ancak 940-943 (1533-1536) civarında İstanbul’a gelen Şâh Sultan kendisi için tekke yaptırırken, Merkez Efendi tekkesini de vakıflarla donatmıştır. Aynı zamanda Şâh Sultan tarafından tekkenin mimari programı ve binaları genişletilmiş, Mimar Sinan’ın eliyle camii ve tevhidhane yenilenmiş ve bir de hamam inşa edilmiştir. Merkez Efendi’nin vefatına müteakip kabrinin üzerine bir türbe inşa ettirilmiştir. Böylece başlangıçta mimari programı tam olarak bilinmeyen Merkez Efendi Tekkesi camii-tevhidhane, çilehane, derviş hücreleri, selamlık, harem, mutfak, taamhane, türbe, hazire ve hamamlardan oluşan tam teşekküllü bir tarikat tesisi haline geldiği söylenebilir. / Külliyenin zaman içinde geçirdiği bütün aşamaları tespit etmek hemen hemen imkansızdır. Ancak şu önemli olaylar kaydedilebilir: Tekkenin mensuplarından ya da muhiblerinden olduğu anlaşılan Defterdar Abdülbâkî Paşa burada mimar Sedefkar Mehmed Ağa’ya bir darülkurra inşa ettirmiş, Merkez Efendi’nin türbesi tamir ettirilerek cümle kapısının yanına küçük bir çeşme konmuştur (1227-1229/1812-1813). II. Mahmûd döneminde ise tekke büyük bir yenilenme çalışmasına tabii tutulmuştur. Camii-tevhidhane, Merkez Efendi’nin türbesi, cümle kapısı ile bunun yanındaki diğer türbe yeniden inşa edilmiştir (1252/1836). Ayrıca tekke 19.yüzyılın ikinci yarısında da bazı tamirler görmüştür. / Tekkelerin kapatılmasını (1925) izleyen dönemde camii-tevhidhane camii olarak kullanılmış ve 1965 yılında bir onarım geçirerek günümüze kadar gelmeyi başarmıştır.

Tamir Ettiren

II. Mahmud