Orijinal Türk Yazısıyla Tarih Mısraı
ايچ بو زيبا چشمه دن عين حيات جان فزا
DilTürkçe
Ebced Hesaplaması
Ebced hesabı — Tamiyeli tarih
Hesaba alınan ibare: ايچ بو زيبا چشمه دن عين حيات جان فزا
ا(1)+ي(10)+چ(3)+ب(2)+و(6)+ز(7)+ي(10)+ب(2)+ا(1)+چ(3)+ش(300)+م(40)+ه(5)+د(4)+ن(50)+ع(70)+ي(10)+ن(50)+ح(8)+ي(10)+ا(1)+ت(400)+ج(3)+ا(1)+ن(50)+ف(80)+ز(7)+ا(1)=1135(Ham ebced toplamı; kesin tarih değildir)
Kesin tarih için aşağıdaki ebced notunu okuyunuz.Ebced Notları
1136
Kitabe Fotoğrafı
Kitabe Metni — (Latin Hurufatı İle)
Ḥażret-i Sulṭān Aḥmed Ḫān-ı ṣāḥib-maʿdelet
Kim odur zīb-i serīr-i salṭanat ẓıll-ı Ḫudā
Bir şehenşāh-ı muʿaẓẓamdır ki ābād eyledi
Milket-i islāmı ʿadl u dād ile ser-tā-be-pā
Maḥrem-i ḫāṣı niẓāmü’l-mülkü ṣadr-ı aʿẓamı
Yaʿnī İbrāhīm Pāşā-yı ʿināyet-intimā
Şehriyār-ı ʿāleme celb-i duʿā-yı ḫayr içün
Niçe ḫayrāt eyledi ol menbaʿ-ı rüşd ü ẕekā
Duḫter-i ṣaʿd-aḫter-i ʿiṣmet-semīri gördü kim
Vālid-i ẕī-şānı bī-ḥad çeşmesār eyler binā
Ol daḫi bir çeşme bünyādına niyyet eyledi
Sırr-ı vālidden alınca feyż u elṭāf u ʿaṭā
Şevher-i sāmī-mekānı ketḫudā-yı āṣafı
Yaʿnī hem-nām-ı Meḥemmed ṣıhr-ı ṣadr-ı pür-seḫā
Eyleyip bu ḳaryeyi manẓūr-ı ʿayn-ı ilṭifāt
Ḳıldı hem cāmiʿ binā hem çeşmesār-ı dil-küşā
Pādişāh-ı ʿālem-ārā-y-ile ṣadr-ı aʿẓamı
Birbirinden etmeye tā ḥaşre dek Mevlā cüdā
Şākirā dedim leb-i ādāb ile tārīḫini
İç bu zībā çeşmeden ʿayn-ı ḥayāt-ı cān-fezā
1136
Açıklama
Tarih tamiyelidir. "Leb" kelimesinin "kenar" anlamı alınarak ādāb kelimesinin başında (kenarında) olan "elif"in değeri olan "bir" sayısı tarih mısraının rakam değeri olan 1135 tarihine eklenerek 1136 tarihi bulunur.
Dīvānda fazladan olan beyitler:
Ṣu yerine naḳd-i cūdun beẕl edip bu ḳaryeye
Ḳıldı sīrāb zülāl-i cūdu bī-reyb ü riyā
Eylesin bu çeşmeyi bünyād eden maḫdūmeniŋ
Ḫayrını maḳbūl ʿömr ü devletin efzūn Ḫudā
- Hat Bilgisi
- Ta‘lîk
Kaynak bilgisi
Bibliyografik Kaynaklar
- Şākir, Dīvān, İstanbul Üniversitesi-TY 1238, y. 91b-92a; İstanbul Üniversitesi-TY 2792, y. 80a; Süleymaniye Kütüphanesi-Hamidiye 1096, y. 104b-105a; Süleymaniye Kütüphanesi-Reşid Efendi 764, 65a-b.
- Meḥmed S̱̱üreyyā, Sicill-i ʿOs̱mānī Yāhūd Teẕkire-i Meşāhīr-i ʿOs̱māniyye, c. 4 (İstanbul, 1316 [1899]), 224.
- Meḥmed S̱̱üreyyā, Sicill-i ʿOs̱mānī Yāhūd Teẕkire-i Meşāhīr-i ʿOs̱māniyye, c. 1 (İstanbul, 1308 [1890]), 124.
- Meḥmed Żiyā, İstanbul ve Boġaziçi: Bizans ve ʿOs̱mānlı Medeniyetleriniñ Ās̱ār-ı Bāḳiyyesi, c. 2 (İstanbul, 1928), 244.
- Mehmed Râif, Mir’ât-ı İstanbul, c. 1 (İstanbul, 1314 [1896-97]), 289-90.
- Cavid Baysun, Manzûm Kitâbeli İstanbul Çeşmeleri, Türk Tarih Kurumu Y-459, 9/289.
- İbrahim Hilmi Tanışık, İstanbul çeşmeleri II: Beyoğlu ve Üsküdar Cihetleri (İstanbul, 1945), 52-56.
- A. D. Alderson, The Structure of the Ottoman dynasty (Oxford, 1956), tablo XLI.
- H. Örcün Barışta, İstanbul Çeşmeleri: Ortaköy Damad İbrahim Paşa Çeşmesi, Hacı Mehmed Ağa Çeşmesi, Taksim Maksemindeki I. Mahmud Çeşmesi (Ankara, 1992)
- Günay Kut, Hatice Aynur, “Damat İbrahim Paşa’nın İstanbul’da Yaptırdığı Çeşmelerin ve Sebillerin Kitabeleri,” MÜFEF Türklük Araştırmaları Dergisi, yıl 1991-92, s. 7 (1993): 403-404.
- Affan Egemen, İstanbul’un Çeşme ve Sebilleri (İstanbul, 1993), 413-415.
- Alin Talasoğlu, İstanbul’un Meydan Çeşmeleri (Yüksek Lisans, İstanbul, 1994), 15-16.
- Ayla Ödekan, "Damad İbrahim Paşa Çeşmesi", Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, 1994.
- Hatice Aynur, Hakan Karateke, III. Ahmed Devri İstanbul Çeşmeleri: 1703-1730 (İstanbul, 1995), 160-161.
- İstanbul Tarihi Çeşmeler Külliyatı, editör Necdet Ertuğ, c. 1 (İstanbul, 2006), 185-186.
OCHRE kaynak bağlantısı: https://pi.lib.uchicago.edu/1001/org/ochre/11ae0cd1-9b4f-4733-b937-c74bc3c703c9