Fatma Hatun Camii’nin Tamir Kitabesi

Orijinal Türk Yazısıyla Tarih Beyti

ژعيم همتى پاك ايدى حاجى مصطفى مرحوم

بو عالى مسجدى تجديد معمور ايلدى حقه

Kitabe Hakkında Not

Bu kitabe, çeşmenin karşısında bulunan Fatma Hatun Camii’nin Hacı Mustafa Ağa adında bir hayır sahibi tarafından tamirine aittir. Cami yok olduktan sonra çeşmeye konulduğu anlaşılmaktadır (Egemen).Metin, Mir’ât-ı İstanbul’un Günay Kut ve Hatice Aynur tarafından düzeltme ve notlarla yayınlanan neşrinden alınmıştır. Adı geçen eserde, 3. Beytin ilk mısraının sonu "binasında" olarak bitmektedir. Ancak bu, kitabeye bakılarak "binasından" olarak düzeltildi.Egemen’de ve Konyalı’da 3. Beytin ilk mısraı şöyle geçmektedir: "ʿAlī Aġa vaṣī-yi ittiḳāsıdır bināsından".Yine 3. Beytin ikinci mısraında "mescidgāh" kelimesi vezni bozmaktadır.Mayıs 2018’de yapılan ziyarette, çeşmeden sökülen kitabenin yeniden yapılan Fatma Hatun Mescide’nin kapısı üzerine konulduğu görülmüştür.

Ebced Hesaplaması

Ebced hesabı — Tam harf toplamı (yöntem doğrulanmadı)

Hesaba alınan ibare: ژعيم همتى پاك ايدى حاجى مصطفى مرحوم بو عالى مسجدى تجديد معمور ايلدى حقه

ژ(7)+ع(70)+ي(10)+م(40)+ه(5)+م(40)+ت(400)+ى(10)+پ(2)+ا(1)+ك(20)+ا(1)+ي(10)+د(4)+ى(10)+ح(8)+ا(1)+ج(3)+ى(10)+م(40)+ص(90)+ط(9)+ف(80)+ى(10)+م(40)+ر(200)+ح(8)+و(6)+م(40)+ب(2)+و(6)+ع(70)+ا(1)+ل(30)+ى(10)+م(40)+س(60)+ج(3)+د(4)+ى(10)+ت(400)+ج(3)+د(4)+ي(10)+د(4)+م(40)+ع(70)+م(40)+و(6)+ر(200)+ا(1)+ي(10)+ل(30)+د(4)+ى(10)+ح(8)+ق(100)+ه(5)=2356(Ham ebced toplamı; kesin tarih değildir)

Kaynakta tarih düşürme yöntemi açıkça belirtilmiyor. Gösterilen bütün-harf toplamı doğrulanmış tarih değildir.

Ebced Notları

1176

0 — Manzumenin tarih değeri ile kitabedeki tarih arasında fark bulunmaktadır. Bu farkın nereden kaynaklandığı şimdilik tespit edilememiştir.

Kitabe Fotoğrafı

1 / 3

Kitabe Metni — (Latin Hurufatı İle)

Bu dil-cū mescid-i raʿnā ḫarāb olmuşdu ser-tā-pā Ne vaḳfında nemā ḳalmış ne kimse eylemiş iḥyā Muvaffaḳ oldu Ḥācī Muṣṭafā Aġa edip himmet Yapıldı ḥamdü li’llāh oldu hem evvelkinden aʿlā ‘Alī Aġa vaṣī-yi istiḳāmetdir bināsından Güzel saʿy eyledi bu mescidgāhı yaptı bī-hemtā Cemā‘at her vaḳitde cemʿ olup geldikçe lāyıḳdır Ede taʿmīr eden ẕāta duʿā-yı bī-riyā ihdā Bu beytiŋ mıṣrāʿ-ı s̱ānīsiniŋ bir dānesi oldu Sezādır mıṣrāʿ-ı ūlāya żamm olsa olur zībā Lebīb-āsā duʿā-gūyān oḳurlar ez-dil-i iḫlāṣ Olur peydā bu vech-ile iki tārīḫ-i feyż-efzā Zaʿīm-i himmeti pāk idi Ḥācī Muṣṭafā merḥūm Sene 1176 Bu ʿālī mescidi tecdīd maʿmūr eyledi ḥaḳḳā Sene 1176

Açıklama

Bu kitabe, çeşmenin karşısında bulunan Fatma Hatun Camii’nin Hacı Mustafa Ağa adında bir hayır sahibi tarafından tamirine aittir. Cami yok olduktan sonra çeşmeye konulduğu anlaşılmaktadır (Egemen).
Metin, Mir’ât-ı İstanbul’un Günay Kut ve Hatice Aynur tarafından düzeltme ve notlarla yayınlanan neşrinden alınmıştır. Adı geçen eserde, 3. beytin ilk mısraının sonu "binasında" olarak bitmektedir. Ancak bu, kitabeye bakılarak "binasından" olarak düzeltildi.
Egemen’de ve Konyalı’da 3. beytin ilk mısraı şöyle geçmektedir: "ʿAlī Aġa vaṣī-yi ittiḳāsıdır bināsından".
Yine 3. beytin ikinci mısraında "mescidgāh" kelimesi vezni bozmaktadır.
Mayıs 2018’de yapılan ziyarette, çeşmeden sökülen kitabenin yeniden yapılan Fatma Hatun Mescide’nin kapısı üzerine konulduğu görülmüştür.

Hat Bilgisi: Sülüs

Kaynak bilgisi

Bibliyografik Kaynaklar

Meḥmed Raʾif, Mir’āt-ı İstanbul, c. 1 (İstanbul, 1314 [1896-97]), 145-146.
İbrahim Hilmi Tanışık, İstanbul Çeşmeleri II: Beyoğlu ve Üsküdar Cihetleri (İstanbul, 1945), 278.
İbrahim Hakkı Konyalı, Abideleri ve Kitabeleri ile Üsküdar Tarihi, c. 2 (İstanbul, 1977), 278.
Affan Egemen, İstanbul’un Çeşme ve Sebilleri (İstanbul, 1993), 738.
Mehmed Rā’if, Mir’ât-ı İstanbul: Asya Yakası, düzeltme ve notlarla yay. haz. Günay Kut, Hatice Aynur (İstanbul, 1996), 208-209.
İstanbul Tarihi Çeşmeler Külliyatı, editör Necdet Ertuğ, c. 3 (İstanbul, 2006), 40-41.

OCHRE kaynak bağlantısı: https://pi.lib.uchicago.edu/1001/org/ochre/e72f756e-9818-41ac-a7bd-9c110433d998