استانبول
—
Hristiyan Takvimi: —

Orijinal Türk Yazısıyla Tarih MısraıHilal ve yıldız

چشمهء پاك خديجه سلطان

Ebced Hesaplaması

Ebced hesabı — Tamiyeli tarih
Hesaba alınan ibare: چشمهء پاك خديجه سلطان
چ(3)+ش(300)+م(40)+ه(5)+ء(1)+پ(2)+ا(1)+ك(20)+خ(600)+د(4)+ي(10)+ج(3)+ه(5)+س(60)+ل(30)+ط(9)+ا(1)+ن(50)=1144(Ham ebced toplamı; kesin tarih değildir)
Kesin tarih için aşağıdaki ebced notunu okuyunuz.

Ebced Notları

1141 — Tamiyeli tarihtir. İkinci mısraın ebcede göre sayısal değeri 1143 olup birinci mısradaki ’bî-bedel’ kelimesindeki b’nin 2 olan ebced değeri 1143’ten çıkarılırsa 1141 bulunur.

Kitabe Fotoğrafı

1 / 2

Kitabe Metni — (Latin Hurufatı İle)

Āsumān-mertebe Sulṭān Aḥmed Heft iḳlīmde oldur ḫāḳān Üsküdār’ı edip iḥyā luṭfu Āb-ı şīrīn ile ḳıldı reyyān Ḳırḳ çeşme gibi bu şehri hele Eyledi çeşmeleri ābādān Ol şehiŋ duḫter-i vālā-güheri Ḳıldı bu ʿayn-ı dil-ārāyı revān Eyleye Ḥażret-i Bārī müzdād Ol şehiŋ şevket ü şānın her ān Bī-bedel dedi bu tārīḫi Nedīm Çeşme-i pāk-i Ḫadīce Sulṭān 1141
Kitabe Notu

Mir’āt’ta çeşmenin aslı yeri Üsküdar, Bülbüldere Feyziye Mektebi’nin arka yüzü olarak veriliyor. Harita-İbr.’de de Bülbül Deresi nihayetinde olduğu belirtilmiştir.
Tanışık aynı çeşmeyi 1141 (II, 316) ve 1142 (II, 328) tarihiyle iki kere saymıştır ve Topkapı Sarayı’nda olan ikincisinin kitabesinin aynısını çeşmenin asıl yeri olan Üsküdar Bülbüldere’de gördüğünü de eklemiştir. Bu durumda akla gelen, Tanışık’ın çeşmeyi asıl yerinde tespit ettikten sonra kitabenin saraya aktarılmış ve Tanışık’ın kitabeyi burada tekrar ayrı bir kitabe gibi ele almış olmasıdır.
Çeşme İbrahim Paşa su yolundan, Doğancılar Maksemi’nden beslenirdi.
Yaptıran: Hatice Sultan (ö. 1738. III. Ahmed’in kızıdır. 1122’de [1710] doğdu. 28 yaşında vefat edip, Üsküdar’da Yeni Cami’ye gömüldü).

Aruz Kalıbı
Fe‘ilātün Fe‘ilātün Fe‘ilün
Hat Bilgisi
Ta‘lîk
Kitabe Metni Türü
Manzum kitabe · Yazıt · kıt’a
Yazıt koşulu
Müzede
Yazıt notu
Istanbul mevcut
Şair
Nedim1
Özgün kod
I5056
İngilizce kaynak notu

The original location of the fountain in Mir'āt is given as the back side of Bülbüldere Feyziye School in Üsküdar. It is stated in Map-Heb. that it is at the end of Bülbül Creek.
The witness listed the same fountain twice with the dates 1141 (II, 316) and 1142 (II, 328) and added that he saw the same inscription of the second one in Topkapı Palace in Üsküdar Bülbüldere, the actual location of the fountain. In this case, what comes to mind is that after Tanışık identified the fountain in its original location, the inscription was transferred to the palace and Tanışık treated the inscription here again as a separate inscription.
It was fed by the Çeşme İbrahim Pasha waterway and the Doğancılar Maksemi.
Built by: Hatice Sultan (d. 1738. She is the daughter of Ahmed III. She was born in 1122 [1710]. She died at the age of 28 and was buried in the Yeni Mosque in Üsküdar).

Kaynak bilgisi
Bibliyografik Kaynaklar
  1. Nedīm, Dīvān, Süleymaniye Kütüphanesi-Halet Efendi 675, y. 63a.
  2. Damad İbrahim Paşa Su Yolu Haritası, Türk-İslâm Eserleri Müzesi, no: 3336, 122.
  3. Mehmed Râif, Mir’ât-ı İstanbul, c. 1 (İstanbul, 1314[1896-97]), 86
  4. Cavid Baysun, Manzûm Kitâbeli İstanbul Çeşmeleri, Türk Tarih Kurumu Y-459, 15/433.
  5. İbrahim Hilmi Tanışık, İstanbul Çeşmeleri II: Beyoğlu ve Üsküdar Cihetleri (İstanbul, 1945), 316.
  6. Abdülbaki Gölpınarlı, haz., Nedim Divanı (İstanbul, 1951), 222.
  7. İbrahim Hakkı Konyalı, Abideleri ve Kitabeleri ile Üsküdar tarihi, c. 2 (İstanbul, 1977), 40.
  8. Kâzım Çeçen, İstanbul’un Vakıf Sularından Üsküdar Suları (İstanbul, 1991)103.
  9. Affan Egemen, İstanbul’un Çeşme ve Sebilleri (İstanbul, 1993), 363-364.
  10. Hatice Aynur, Hakan Karateke, III. Ahmed Devri İstanbul Çeşmeleri: 1703-1730 (İstanbul, 1995), 201.
  11. Mehmed Rā’if, Mir’ât-ı İstanbul: Asya Yakası, düzeltme ve notlarla yay. haz. Günay Kut, Hatice Aynur (İstanbul, 1996), 125.
  12. Zeynep Tarım Ertuğ, “Topkapı Sarayı” TDVİA, c. 41 (İstanbul, 2012), 256-61.
  13. Hilmi Aydın, “Topkapı Sarayı” TDVİA, c. 41 (İstanbul, 2012), 261-63.

Kaynak bağlantısı: https://pi.lib.uchicago.edu/1001/org/ochre/0987bfcd-1185-4c35-b5dc-98114e118c04

Ekleyen: Kitabe.Net

Hata bildir / Katkı sun

Yorumlar

Yorum yaz